Żydowski piernik miodowy - lekach

 

Lekach – żydowski miodownik, który dojrzewa jak dobre wspomnienia

Są ciasta, które piecze się na co dzień… i są takie, które mają w sobie coś więcej: historię, tradycję i ten wyjątkowy aromat, który przenosi w czasie. Lekach, czyli żydowski piernik miodowy, to właśnie taki wypiek – prosty, wilgotny, pełen korzennych nut i miodowej słodyczy. W tradycji żydowskiej pieczony od pokoleń na święta Rosh Hashanah, ale idealny również na jesienno-zimowe popołudnia i na świąteczny stół.

To ciasto nie potrzebuje kremów ani warstw – jego sekret tkwi w miodzie, przyprawach i czasie, bo najlepiej smakuje po kilku dniach leżakowania. Jest mięciutki, aromatyczny i długo zachowuje świeżość. Idealny dla tych, którzy kochają korzenne smaki, ale wolą coś delikatniejszego niż klasyczny piernik. I niech ten aromatyczny miodownik wniesie do Twojego domu trochę słodyczy, ciepła i tradycji.

Polecam również inne przepisy na pierniki:

• Piernik staropolski 
• Piernik na kwasie chlebowym
• Pierniczki na choinkę
• Nadziewane pierniczki (jak alpejskie)
• Piernikowe choinki
• Lebkuchen 
• Miękkie pierniczki z nadzieniem  

 

Zapraszam po przepis – prosty, szybki i absolutnie niezawodny.

Składniki na Lekach – żydowski miodownik

• 200 g mąki pszennej (1+1/4 szklanki)

• 80 g cukru (najlepiej brązowego)

• 1/2 łyżeczki mielonego imbiru

• 2 łyżeczki cynamonu

• 1 płaska łyżeczka sody oczyszczonej

• 2/3 szklanki miodu

• 100 ml oleju rzepakowego lub z pestek winogron

• 3 jaja M

• 100 ml soku pomarańczowego (mocnej kawy, herbaty lub soku jabłkowego)

• 50 g orzechów włoskich

---

Przygotowanie krok po kroku

1. Mieszanie suchych składników

W misce łączymy mąkę, sodę oraz wszystkie korzenne przyprawy.

2. Mieszanka mokrych składników

W drugim naczyniu miksujemy jaja z cukrem na puszystą masę. Dodajemy miód, olej. Całość dokładnie miksujemy do połączenia.

3. Łączenie i dodatki

Do suchych składników wlewamy mokre i dokładnie mieszamy — do uzyskania jednolitej masy. Na koniec wlewamy sok. Uwaga: ciasto jest rzadkie, takie ma być. Dodajemy posiekane orzechy. 

4. Pieczenie

Ciasto przelewamy do keksówki o wymiarach około 10 × 30 cm, wyłożonej papierem do pieczenia.
Wstawiamy do piekarnika nagrzanego do 170°C i pieczemy około 50 minut, do tzw. suchego patyczka.

5. Leżakowanie – sekret najlepszego smaku

Po upieczeniu studzimy ciasto na kratce, a następnie zawijamy je w folię i zostawiamy w temperaturze pokojowej na 2–3 dni. To ważny etap — dzięki temu lekach staje się wilgotny, wyrazisty i nabiera charakterystycznej miodowej głębi.

Jak podawać lekach?

Możesz podać go:

• polany roztopioną czekoladą,

• posypany cukrem pudrem,

• udekorowany orzechami,

• lub… zupełnie bez dodatków, bo sam w sobie smakuje fantastycznie.

To ciasto, które pięknie dojrzewa i jeszcze lepiej smakuje z każdym kolejnym dniem.

---

Smacznego!

 

 

 

Klasyczna sałatka jarzynowa

Gdybym zapytała o najbardziej znaną i lubianą sałatkę, z pewnością każdy by powiedział - jarzynowa. Tak, sałatka ta od lat króluje na stołach w Święta Bożego Narodzenia, na Wielkanoc, na imieninach i urodzinach. Mam wrażenie, że jest niczym disco polo - jeśli nawet ktoś mówi, że nie lubi, to i tak nie odmówi chociaż małej porcji;) 

A gdybym zapytała, czy istnieje jeden słuszny przepis na sałatkę jarzynową? Obstawiam, że każdy zachwalałby swoją, taką którą robi jego mama, żona - i słusznie, ponieważ ile domów tyle przepisów na jarzynową. Z selerem czy pietruszką, z ziemniakami lub bez, z kukurydzą, fasolą, groszkiem... Ba, nawet z warzyw z rosołu (choć osobiście takiej nie lubię). 

Pomyślałam więc, że pokażę Wam moją sałatkę i przy okazji zdradzę kilka tricków, dzięki którym jest jeszcze smaczniejsza.

Po pierwsze ilość warzyw. Ja stosuje zasadę "po równo", czyli np. 3 marchewki, 3 ziemniaki, 3 ogórki, 3 jajka. Oczywiście warzywa mniej więcej średniej wielkości. Do tego groszek w ilości 1 puszki, ale polecam ugotować go samemu - sałatka bardzo zyskuje na smaku i wyglądzie. Ile? 200g mrożonego wystarczy na tę ilość warzyw. Groszek to był drugi sekret. Lubię też dodać trochę kukurydzy, jeśli akurat mam w lodówce. Jeśli chodzi o wygląd, to również fajnym kolorystycznym akcentem są fioletowe ziemniaki. Czasem dodaję, gdy mam pod ręką.

Po trzecie krojenie warzyw. Kiedyś ciachałam w kostkę wszystko osobno, ale o wiele bardziej praktyczne jest krojenie warzyw na przemian. Załóżmy najpierw jedną marchewkę kroję i wrzucam do miski, następnie ziemniaka, potem ogórka, jajko, na to wysypuję część groszku. I dale powtarzam warstwy. Dzięki temu nie muszę mieszać składników sałatki.

Powoli dochodzimy do sosu. U nas zawsze był majonez. Ale polecam 1/3 majonezu zastąpić śmietaną lub jogurtem i dodać trochę musztardy lub chrzanu - zdecydowanie zyskuje na smaku. Sałatkę mieszam z sosem tuż przed podaniem. Ile tegoż sosu ma być? To zależy od gustu. Ja wolę, gdy majonez służy jedynie do "sklejenia" składników, pływające w sosie warzywa to nie moja bajka. Na podaną ilość (po 3 każdego) biorę 3 łyżki majonezu (częściową zastępując go jogurtem), łyżeczkę musztardy, świeżo mielony pieprz i sól.

Co dotyczy dodatkowych składników typu jabłko, cebula - osobiście nie przepadam. A zwłaszcza nie polecam dodawać cebuli do całej sałatki, inaczej szybko sfermentuje. Jeśli lubicie - dorzućcie ją przed podaniem. Szczypiorek zdecydowanie na tak, ale tez nie przesadzam z ilością. Bardzo fajnym dodatkiem do jarzynowej jest zielony ogórek (jeden średni gruntowy na powyższą ilość składników) - sałatka zdecydowanie smakuje świeżej, lżej. 

Chętnie poznam też Wasze sposoby na jarzynową;)

 

Polecam również inne przepisy na sałatki: 

• Żółta sałatka - z ananasem, selerem, kukurydzą
• Sałatka z porem, kukurydzą z szynką
  
• Śledzie pod szubą
• Sałatka ziemniaczana ze śledziem
• Sałatka z wątróbką z dorsza
• Sałatka jarzynowa z fioletowymi ziemniakami 
• Sałatka z gruszką, orzechami i serem
• Sałatka z winogronami, orzechami i serem 
• Sałatka z łososiem i jajkiem

Piernik staropolski

 

Tydzień do Świąt! Ciasto leżakowało ponad 4 tygodnie, pora więc upiec piernik;)

Piernik staropolski najlepiej jest upiec ok tydzień przed Świętami, przełożyć powidłami śliwkowymi i odstawić na kolejnych kilka dni. Wychodzi przepyszny! 

Polecam również inne przepisy na pierniki:

• Miękkie pierniczki z nadzieniem 

• Piernik na kwasie chlebowym

• Pierniczki na choinkę

• Nadziewane pierniczki (jak alpejskie)

• Piernikowe choinki

• Lebkuchen

 

Piernik staropolski

Składniki:

• 500g miodu (naturalnego)
• 250g masła (w oryginale smalcu)
• 200g cukry (w oryginale było 2 szklanki)
• 1kg mąki
• 3 łyżki przyprawy do piernika
• Szczypta soli
• 125ml mleka
• 3 łyżeczki sody oczyszczonej
• 3 duże jajka do przełożenia 2 słoiki powideł śliwkowych (900g)
• do polania i udekorowania: czekolada, płatki migdałów, kandyzowane owoce

Sposób przygotowania ciasta opisałam w tym poście. 

Po leżakowaniu ciasto wyjąć z miski i wyłożyć na oprószoną mąką stolnicę. Podzielić na 3 części. Każdą rozwałkować na blat o wymiarach 28x39cm (grubość ciasta ok 0,5cm). Ułożyć na papierze do pieczenia, wstawić do nagrzanego piekarnika i piec ok 12-15 minut w temp 170stC. Upieczone blaty są napuszone, mają brązowy kolor. Ostrożnie zdjąć z blachy razem z papierem i pozostawić do wystudzenia.  

Piernik przełożyć powidłami śliwkowymi: pierwszy blat posmarować powidłami, przykryć drugim blatem, posmarować, przykryć trzecim blatem. Owinąć folią, obciążyć deską (żeby piernik był równy) i odstawić w chłodne miejsce na 4-5 dni (ja odstawiam do piwnicy). 

Piernik wyjąć z folii, pokroić wg uznania na mniejsze pierniki (np na 3 sztuki o wymiarach 28x13cm), każdy polać polewą czekoladową, udekorować bakaliami, owocami kandyzowanymi, posypką.

Gotowe pierniki przechowywać  w chłodnym miejscu owinięte papierem lub w woreczku foliowym. Długo zachowują świeżość.

Smacznego! 

Kandyzowana skórka pomarańczowa lub cytrynowa to niezbędny dodatek do świątecznych wypieków. Przyda się do keksów, do szarlotki, do pączków, do pierniczków lebkuchen i po prostu do wyjadania ze słoika:) Oczywiście, lepiej kupić pomarańcze ekologiczne, które nie zostały poddane woskowaniu preparatami chemicznymi. Jeśli jednak nie mamy takiej możliwości - pomarańcze przed obraniem szorujemy, dokładnie myjemy i sparzamy, skórkę zalewamy wodą, zostawiamy na dzień, w międzyczasie zmieniając wodę przynajmniej dwukrotnie.
A, jeszcze jedno - przygotowanie skórki wymaga czasu, więc lepiej zarezerwować sobie godzinę-półtorej:)
Polecam!

Domowa kandyzowana skórka pomarańczowa

skórka z 6 pomarańczy (można dodać też cytrynową)
1 szklanka cukru
2 szklanki wody

Opcjonalnie: kawałek kory cynamonu

Pomarańcze obrać ze skórki (najlepiej obcinać skórkę w kształcie pasków), ze skórek obciąć białe albedo, zalać wodą i zostawić na dzień.
Wodę z namaczania skórek wylać. Skórki włożyć do rondelka, zalać szklanka wody, zagotować, gotować 15 minut. Skórki odcedzić, włożyć z powrotem do rondelka. Zalać szklanką wody, wsypać cukier, gotować na bardzo małym ogniu, aż skórki staną się szkliste, a syropu zostanie mało i będzie bardzo gęsty - około 1-1,5h. Skórki wystudzić, pokroić w drobną kostkę, włożyć do słoiczków i zakręcić. Przechowywać w lodówce lub w zamrażarce. 

Drożdżowa gwiazda z makiem i budyniem

 

Miałam chęć na drożdżówki z makiem i akurat miałam w zamrażarce resztkę masy makowej z wcześniejszych wypieków. Okazało się jednak, że masy jest zdecydowanie za mało na porcję bułeczek. A jak wiadomo - potrzeba matką wynalazków. Wymyśliłam więc gwiazdę z nadzieniem makowym, budyniowym i dżemem z pigwy. I to przerosło moje oczekiwania - ciasto wyszło pyszne do przesady! 

Na moim Instagramie pokazałam, jak formować gwiazdę.

Polecam również inne przepisy na ciasta z makiem

• Strucla makowa 
• Tort makowy z pomarańczą
• Makowczyki
• Drożdżowy makowiec zwijany
• Makowiec japoński
• Rogale z makiem
• Królewskie rogale z makiem

Drożdżowa gwiazda z makiem i budyniem

 Składniki:

• 300g mąki
• 15g drożdży
• 1/3 szklanki cukru
• 2 jajka M
• 150ml mleka
• 50g masła
• 1 łyżeczka esencji waniliowej

nadzienie:

• 250g masy makowej
• 250g ugotowanego budyniu*
• garść rodzynków (opcjonalnie)
• 100g dżemu lub powideł (np pigwa, porzeczka, powidła śliwkowe) 
• Płatki migdałów do posypania

Przygotować rozczyn: drożdże rozetrzeć z łyżeczką cukru, dodać 100ml ciepłego mleka (nie gorące!), 1 łyżkę mąki, wymieszać i odstawić do wyrośnięcia na ok. 15 minut.
Jajka i żółtko (białko zostawić do posmarowania) roztrzepać z cukrem, wlać mleko, esencję waniliową i rozczyn, wsypać przesianą mąkę i wyrobić jednolite ciasto, pod koniec wyrabiania dodając roztopione masło. Z ciasta uformować kulę, włożyć do miski, przykryć ściereczką i odstawić do wyrastania w ciepłe miejsce (ciasto powinno przynajmniej podwoić objętość).

Ugotować budyń: 2 łyżki proszku budyniowego z torebki, 1 łyżkę cukru i 1 szklankę mleka zagotować ciągle mieszając, aż powstanie gęsty budyń. Wsypać garść rodzynków, wymieszać. Przykryć folią spożywczą na dotyk (żeby przylegała do budyniu), odstawić do przestudzenia.

Wyrośnięte ciasto wyjąć na stolnicę, podzielić na 4 kawałki. Każdy uformować w kulkę i odstawić na ok 15 minut. Następnie rozwałkować na placek ok 22-24cm średnicy.

Pierwszy placek położyć na blasze wyłożonej papierem. Równomiernie rozsmarować na nim masę makową. Przykryć drugim plackiem, rozsmarować budyń. Przekryć trzecim plackiem, posmarować dżemem. Przykryć ostatnim plackiem. Na środku umieścić szklankę, ciasto przekroić na 16 części,  docinając do szklanki. Pokrojone kawałki ciasta skręcić po kolei dwukrotnie (jeden kawałek skręcić w jedną stronę, drugi w drugą). Skręcone kawałki ciasta z każdej pary można na końcu zlepić. Przykryć ściereczką i odstawić na około 30 minut do napuszenia. 

Przed pieczeniem gwiazdę posmarować białkiem i posypać płatkami migdałów.

Wyrośnięta gwiazdę wstawić do piekarnika rozgrzanego do 175ºC i piec około 25-30 minut (z termoobiegiem lub góra-dół). Wyjąć, przykryć ściereczką i pozostawić do ostudzenia. Można oprószyć cukrem pudrem lub polukrować.

 

 

Ekspresowy piernik na ostatnią chwilę

 

Piernik na ostatnią chwilę -w sam raz dla zabieganych na Święta. Do przygotowania piernika użyłam oleju rzepakowego, dzięki niemu ciasto jest miękkie, wilgotne, dłużej zachowuje świeżość. 

 

Polecam również inne przepisy na pierniki:

• Miękkie pierniczki z nadzieniem 

• Piernik na kwasie chlebowym

• Pierniczki na choinkę

• Nadziewane pierniczki (jak alpejskie)

• Piernikowe choinki

• Lebkuchen

 

Ekspresowy piernik na ostatnią chwilę

Składniki: 

• 200ml mleka
• 180g cukru
• 70g miodu
• 125ml oleju rzepakowego
• 1 łyżka przyprawy do piernika
• 320g mąki
• 3 łyżki kakao
• 1 łyżeczka sody oczyszczonej
• 3 jajka 

Wszystkie składniki powinny być w temperaturze pokojowej

Mleko podgrzać z cukrem i miodem, wymieszać, żeby się rozpuściły. Dodać przyprawę do piernika. Ostudzić, mleko ma być lekko ciepłe.

Mąkę, kakao i sodę przesiać. Oddzielić żółtka od białek. Białka ubić. Żółtka zmiksować z mlekiem, wlać do mąki, zmiksować. Dodać olej rzepakowy, zmiksować. W dwóch turach dodawać białka, delikatnie mieszając. Ciasto przelać do wyłożonej papierem formy (11x35cm), wstawić do nagrzanego piekarnika, piec ok 45-50 minut w temp 175stC do suchego patyczka.

Upieczony piernik ostudzić na kratce, polać polewą czekoladową, posypać orzechami. 

Piernik można również upiec w szerszej blaszce, np. 15x25cm lub 20x20cm (czas pieczenia ok 40 minut), po upieczeniu przekroić na dwa blaty i przełożyć powidłami.

Smacznego!

Rolada dyniowa z kremem

 

Upiekłam ją pierwszy raz i przepadłam - to była miłość od pierwszego kęsa. Piekę ją co roku w sezonie, a w tym roku już nawet kilka razy i zamroziłam trochę pure z pieczonej dyni, żeby mieć na zapas;) Rolada dyniowa smakuje wybornie! Smaruję ją lekkim kremem na bazie śmietanki i serka, który tym razem dosłodziłam miodem z gruszką i cynamonem, dodaję ulubione owoce. Mmmmiodzio!

 

Inne pomysły na rolady:

• Łaciata rolada z kremem 

• Rolada Kukułka

• Rolada z truskawkami

 

Rolada dyniowa z kremem

Składniki:

• 120 g mąki pszennej
• 3 duże jajka (L)
• 200 g drobnego cukru
• 0,5 łyżeczki proszku do pieczenia
• 0,5 łyżeczki sody oczyszczonej
• 0,5 łyżeczki cynamonu
• 0,5 łyżeczki przyprawy korzennej
• szczypta soli
• 2/3 szklanki pure dyniowego* (180g)
  

*Pure dyniowe: dynię (np. hokkaido, muskat) pokroić w kawałki, rozłożyć na blasze, piec przez ok 20-30 minut (180stC), aż będzie miękka. Ostudzić i zblendować na gładkie pure. 

Krem śmietanowo-serowy:

• 400ml śmietanki 36% (dobrze schłodzonej)
• 250g serka labneh (może być inny serek śmietankowy (niesolony) lub mascarpone)
• 1 duża łyżka miodu albo 2 łyżki cukru z wanilią
• sok z cytryny do smaku 

Śmietankę bardzo dobrze schłodzić (musi stać w lodówce przez noc), ubić na sztywno, dodać miód albo cukier, serek labneh lub mascarpone, sok cytrynowy do smaku i zmiksować na jednolity krem.

Frużelina owocowa:

• 2 gruszki średniej wielkości (np. konferencja)
• 2 łyżki galaretki gruszkowej

 Gruszki obrać, pokroić w kostkę, gotować na małym ogniu aż puszczą sok i będą miękkie. Wsypać galaretkę, wymieszać, żeby galaretka się rozpuściła. Odstawić do ostudzenia i stężenia. Przed użyciem wymieszać.

Ciasto: białka ubić na sztywno dosypując po łyżce cukru. Ma powstać sztywna, gęsta lśniąca beza. Pod koniec ubijania dodawać po jednym żółtku, za każdym razem miksując. Następnie zmniejszyć obroty do minimum i dodawać po jednej łyżce pure z dyni.
Mąkę, proszek do pieczenia, sodę, cynamon, przyprawę korzenną i sól wymieszać, przesiać do masy jajecznej.
Całość delikatnie wymieszać za pomocą łopatki silikonowej. Blachę (30x40cm) wyłożyć papierem do pieczenia, na papier wylać ciasto i rozsmarować je równą warstwą.
Piec w piekarniku nagrzanym do 180 stopni C przez 12-15 minut do suchego patyczka.
Upieczone ciasto wyjąć, wyłożyć na ściereczkę i zwinąć razem z papierem wzdłuż dłuższego brzegu (czyli wyjdzie nam rolada o długości 30sm). Pozostawić do ostudzenia (na ok godzinę).

Roladę rozwinąć, posmarować kremem, na kremie wyłożyć kleksy frużeliny. Zwinąć. Resztę kremu rozsmarować z wierzchu. Roladę owinąć folią, wstawić do lodówki na kilka godzin. Przed podaniem udekorować wg uznania.  

Smacznego!

Piernik staropolski (ciasto)

 

Najlepszy wśród pierników! Ale kryje się za nim pewna tajemnica. Okazuje się, że przepis na piernik staropolski jest błędnie przypisywany Lucynie Ćwierczakiewiczowej (w każdym razie w jej książkach nie ma takiej receptury). Tak naprawdę przepis pochodzi z książki Marii Lemnis i Henryka Vitry "W kuchni staropolskiej i przy polskim stole". A żeby było ciekawiej, tych dwoje to jest pseudonim pewnego muzykologa, prawdziwe nazwisko którego to Tadeusz Żakiej.
Tak czy siak przepis jest sprawdzony, znany i lubiany, a piernik wart każdej chwili oczekiwania.
To już najwyższa pora żeby nastawić ciasto na piernik, ponieważ musi ono leżakować od 4 do 6 tygodni. 

 

Polecam również inne przepisy na pierniki:

• Miękkie pierniczki z nadzieniem 

• Piernik na kwasie chlebowym

• Pierniczki na choinkę

• Nadziewane pierniczki (jak alpejskie)

• Piernikowe choinki

• Lebkuchen

Piernik staropolski

Składniki:
500g miodu (naturalnego)
250g masła (w oryginale smalcu)
200g cukry (w oryginale było 2 szklanki)
1kg mąki
3 łyżki przyprawy do piernika
Szczypta soli
125ml mleka
3 łyżeczki sody oczyszczonej
3 duże jajka 

 

Miód, masło i cukier podgrzewać mieszając, aż składniki się rozpuszczą. Odstawić na kilka minut.

Mąkę przesiać z solą i przyprawą do piernika.

Gorącą miksturę miodowo-maślaną wlać do mąki, wymieszać. 

Sodę rozpuścić w mleku. Wlać do maki, wbić jajka, wymieszać na jednolite ciasto.  

Ciasto od razu jest dość rzadkie, ale podczas leżakowania zgęstnieje.

Miskę w ciastem przykryć folią i odstawić w chłodne miejsce na 4-6 tygodni. 

Ciąg dalszy nastąpi:)

Orzeszki z kajmakiem

 

Znacie te ciastka, pieczone w specjalnych formach? Orzeszki nadziewane kajmakiem to mój smak dzieciństwa. Próbowałam kilku przepisów na ciasto, ale ten jest zdecydowanie najlepszy. Ciasto wychodzi kruche, delikatne, ale dobrze trzyma kształt i nie rozpada się pod dotykiem. Nadziewam je kajmakiem wymieszanym z posiekanymi orzechami. To nadzienie sprawia, że skorupki nie rozmiękają zbyt szybko, pozostają kruche i chrupiące. W zależności od wielkości formy wychodzi ok 60-80 gotowych ciastek (czyli skorupek x 2). Skorupki można upiec nawet tydzień wcześniej i przechowywać w puszce, a nadziać dopiero przed Świętami.

Szukacie idealnego przepisu na orzeszki - oto on!

Polecam również inne przepisy na ciasteczka: 

• Kokosanki na białkach
• Bajaderki w czekoladzie
• Miękkie pierniczki z nadzieniem 
• Linzer cookies - historia i przepis
• Szyszki z ryżu preparowanego o smaku słonego karmelu
• Twarogowe rogaliki z powidłami
• Rogaliki twarogowe z różą
• Rogaliki z pomarańczą
• Rogaliki karmelowo-kawowe 

 Orzeszki z kajmakiem

Składniki (ok. 60-80 całych orzeszków):
200g masła (w temperaturze pokojowej)
2 jaja M (w temperaturze pokojowej)
100g cukru pudru
380g mąki
50g mąki ziemniaczanej (można dać tyle samo mąki pszennej lub krupczatki)
1płaska łyżeczka proszku do pieczenia
kilka kropli olejku migdałowego
2 puszki masy kajmakowej (po 400g)
dodatkowo do masy: prażone orzechy, migdały
olej lub masło do posmarowania formy

Masło utrzeć z cukrem, dalej ucierając dodawać jajka. Wlać olejek, wsypać przesiane mąki z proszkiem. Wyrobić gładkie ciasto. Powinno być miękkie, ale nie klejące się do rąk. Formę do orzeszków rozgrzać, posmarować olejem przed pierwszym pieczeniem, do każdego wgłębienia wkładać kawałek ciasta wielkości pestki moreli, (moja forma jest na skorupki średniej wielkości, robiłam kulki o średnicy jak moneta 20groszy), zamykać formę, piec do zarumienienia na średnim ogniu, odwracając w międzyczasie formę. Upieczone połówki delikatnie wyjmować z formy, ostudzić. Jeśli boczki będą nierówne, można je obłamać lub obciąć.
Orzechy posiekać, wymieszać z masą kajmakową. Obcięte boczki można również dodać do masy kajmakowej. 
Połówki napełniać masą, sklejać.

Masę kajmakową można zrobić samemu: 2 puszki słodzonego mleka zagęszczonego włożyć do garnka z wodą i gotować przez 2 godziny, cały czas pilnując, żeby były całkowicie zanurzone w wodzie. Ostudzić i dopiero wtedy otworzyć puszki. 

Orzeszki przechowywać w szczelnej puszce (do 2 tygodni).
Smacznego!

Domowa przyprawa piernikowa

 

Też czujecie ten zapach?? Domowa przyprawa do piernika to wręcz niezbędnik w przygotowaniach do Świąt. Przyda się podczas pieczenia pierników, ciast, jak również będzie świetnym prezentem dla miłośników gotowania. 

Jeśli nie macie dokładnej wagi, skorzystajcie z tego przepisu na przyprawę. 

Domowa przyprawa do piernika przyda się do: 

• Miękkie pierniczki z nadzieniem 

• Piernik na kwasie chlebowym

• Pierniczki na choinkę

• Nadziewane pierniczki (jak alpejskie)

• Piernikowe choinki

• Lebkuchen

 

Domowa przyprawa piernikowa

Składniki:

• 50g kory cynamonu (najlepiej cejlońskiego, nie cassii, albo można użyć mielonego cynamonu)
  
• 20g mielonego imbiru
• 15g ziaren kardamonu
  
• 15g goździków (całych)
• 10g gałki muszkatołowej
• 10g ziela angielskiego
• 5g czarnego lub kolorowego pieprzu
• 5g gwiazdek anyżu 
• 5g nasion kolendry 
• opcjonalnie: łyżeczka skórki cytrynowej, suszona mięta
  

Laski cynamonu potłuc na mniejsze kawałki, razem z pozostałymi przyprawami (oprócz imbiru i gałki) utrzeć w moździerzu lub zmielić w młynku do kawy na proszek. Gałkę zetrzeć na drobnej tarce. Wszytko razem wymieszać. Przyprawę przechowywać w szczelnym pojemniku lub słoiku w suchym  miejscu.

Na 1 kg mąki wystarczy 3-4 łyżki przyprawy.

 

Śledzie gajowego (z grzybami)

 

W grudniu apetyt na śledzie wzrasta stopniowo, osiągając swój szczyt w okolicach Świąt. Mam kilka sprawdzonych i lubianych przez nas przepisów, a ten na śledzie z grzybami jest na szczycie listy. Do przygotowania śledzi gajowego wykorzystuję mrożone grzyby, przeważnie borowiki. Można przygotować je również z suszonymi, jednak smak będzie inny. Jeśli chcecie przygotować takie śledzie w sezonie grzybowym - polecam użyć świeżych grzybów.

Polecam również inne przepisy na śledzia:

• Śledzie ze śliwkami 
• Śledzie pod szubą
• Śledzie w cytrusach
• Filety śledziowe w marynacie słodko-kwaśnej
• Śledzie z rodzynkami - po kaszubsku

Śledzie gajowego (z grzybami)

Składniki:

• 4 filety śledziowe solone (a'la matias)
• 200g mrożonych borowików
• 0,5 szklanki wody
• 4 łyżki oleju 
  
• 1 duża cebula
• 1 ząbek czosnku  
• 3 łyżki octu jabłkowego
• 1 łyżeczka koncentratu pomidorowego
• 3 ziarenka ziela angielskiego
• 3-4 ziarenka jałowca
• 0,5 łyżeczki majeranku 
• kilka listków rozmarynu (najlepiej świeżego)
  
• 1 łyżeczka miodu
• liść laurowy
• sól do smaku (ok 1 płaska łyżeczka) 
• pieprz świeżo mielony

Śledzie wymoczyć przez kilka godzin w zimnej wodzie, osuszyć na papierowym ręczniku, pokroić w skośne kawałki.

Grzyby rozmrozić, pokroić w plasterki. Świeże grzyby oczyścić z piasku, pokroić w plasterki.

Cebule obrać i pokroić w półksiężyce. Czosnek posiekać. 

Jałowiec i ziele zmiażdżyć w moździerzu. 

Na patelni rozgrzać olej, zeszklić cebulę, dodać grzyby, smażyć mieszając, aż sok z grzybów trochę odparuje (nie muszą być całkiem suche). Dodać czosnek, koncentrat, przyprawy, przesmażyć razem. Wlać wodę, ocet i miód, dusić ok 10 minut pod przykryciem. Doprawić solą i pieprzem. Ostudzić. 

W słoiku układać warstwami śledzie i sos grzybowy. Zakręcić i odstawić na 24h do lodówki, żeby smaki się przegryzły. 

Smacznego!
 

Rogaliki twarogowe z nadzieniem orzechowo-czekoladowym

 

Słodkie maleństwa, choć do przygotowania ciasta nie użyłam ani grama cukru. Zrobiłam je z nadzieniem orzechowo-czekoladowym. Ciasto to zaledwie 3 składniki, a słodyczy dodaje im krem czekoladowy, słodzony cukrem kokosowym. Rogaliki twarogowe z nadzieniem orzechowo-czekoladowym sprawdzą się jako przekąska do kawy albo słodki dodatek do prezentów na święta:) 

Polecam również inne przepisy na twarogowe ciasteczka

• Twarogowe rogaliki z powidłami
• Rogaliki twarogowe z różą
• Rogaliki z pomarańczą
• Rogaliki karmelowo-kawowe
• Serowe uśmiechnięte ciasteczka (usteczka) 
• Kruche pełnoziarniste rogaliki z nadzieniem
• Kruche nadziewane rogaliki

Rogaliki twarogowe z nadzieniem orzechowo-czekoladowym

Składniki (na 16 sztuk):

• 170g twarogu półtłustego
• 80g masła
• 160g maki (1 szklanka)
  
• nadzienie:
• 2 łyżki kremu czekoladowego
• 0,5 szklanki mielonych orzechów 

Składniki na ciasto zagnieść, uformować kule i odstawić na 30 minut.

Składniki nadzienia wymieszać.
Ciasto podzielić na 2 kawałki. Podsypując stolnicę mąką każdy kawałek ciasta rozwałkować na krąg 22cm, pokroić na 8 segmentów. Na każdym trójkącie wyłożyć nadzienie, zwinąć rogaliki.

Przed pieczeniem można posmarować rozmąconym jajkiem, ale nie jest to konieczne. 

Wstawić do nagrzanego piekarnika, piec ok 20-25 minut w temp 180stC. 

Upieczone rogalik ostudzić.

Smacznego! 

Kaczka pieczona z jabłkami i pomarańczami

 Często zastanawiam się, co podać na niedzielny obiad dla rodziny albo uroczystą kolację ze znajomymi, świąteczne spotkanie czy imprezę imieninową. W takich sytuacjach dobrym rozwiązaniem jest pieczona kaczka z jabłkami i pomarańczą. To danie, które praktycznie robi się samo, moja rola ogranicza się do zamarynowania tuszki i wstawienia jej do piekarnika. Pysznie smakuje z kluskami śląskimi, pieczonymi ziemniakami czy kaszą, a do podania jej proponuję słoiczek żurawiny lub galaretki porzeczkowej.

 Polecam również inne przepisy na dania z kaczką i gęsią: 

• Pieczone gęsie udka 

• Pieczone gęsie udka z jabłkami 

• Udka kaczki z jablkami

• Pierś kaczki z żurawiną i dynią 

 

Kaczka pieczona z jabłkami i pomarańczami

Składniki:

• 1 patroszona kaczka o wadze ok 2kg
• 3 duże jabłka (bojken, szara reneta)  
• 1 pomarańcza
  

marynata:

• 1 łyżka miodu
• sok z połowy pomarańczy
• 2 łyżki oliwy
• 2 płaskie łyżeczki soli
• 1 łyżeczka słodkiej papryki
• 1 łyżeczka tymianku
• 1 łyżeczka cząbru
• 1 łyżka majeranku
• czarny pieprz
• 2 ząbki czosnku (przecisnąć przez praskę)
  

Kaczkę umyć, osuszyć papierowym ręcznikiem.

Składniki marynaty wymieszać. Marynatą natrzeć kaczkę, włożyć do worka i wstawić do lodówki na 12 godzin. Przed pieczeniem kaczkę wyjąć z lodówki i pozostawić w temperaturze pokojowej na ok godzinę.

Jabłka pokroić w ćwiartki, usunąć gniazda nasienne. Pomarańczę dokładnie wyszorować, połowę pokroić w plastry. Jedno jabłko włożyć do środka kaczki. Kaczkę włożyć do brytfanki lub naczynia żaroodpornego. Na kaczce położyć plastry pomarańczy. Przykryć pokrywką. Wstawić do piekarnika, piec 2,5h w temp. 190stC. 

30 minut przed końcem pieczenia, zdjąć pokrywkę, kaczkę polać powstałym podczas pieczenia sosem. Do brytfanki włożyć pozostałe kawałki jabłka, piec ok 30 minut. Plastry pomarańczy można odsunąć, żeby skórka ładnie się zarumieniła. 

Po upieczeniu kaczkę wyjąć z piekarnika, pozostawić na stole na 5-10 minut, następnie podawać. 

Smacznego! 

 

|współpraca|

Swiąteczne inspiracje kulinarne

 

Zbliża się grudzień, a to oznacza, że niebawem zaczniemy odliczanie do Świąt Bożego Narodzenia. To jedne z najpiękniejszych świąt, pełne niezwykłej atmosfery, spotkań z rodziną, obdarowywania się prezentami, a także pysznych potraw i wspólnego ucztowania przy zastawionym stole. Ten wyjątkowy klimat tworzą świąteczne dekoracje, światełka, wspólne ubieranie choinki, pakowanie prezentów.  Okres przedświąteczny oznacza również, że i w kuchni zaczyna się krzątanie, pieczenie, gotowanie, smażenie. Dlatego warto ułożyć sobie świąteczne menu już dziś i zaplanować niektóre czynności, co pozwoli na znalezienie chwili odpoczynku przed oczekiwaniem na pierwszą gwiazdkę.

Zgodnie z tradycją kolacja wigilijna składa się z 12 dań. Ta liczba nawiązuje do symboliki 12 apostołów i 12 miesięcy w roku. Tradycyjnie spożywa się potrawy postne, a wśród najbardziej typowych są:

- zupy. Do najbardziej tradycyjnych należą barszcz czerwony, zupa rybna, grzybowa, zupa migdałowa;

- pierogi, paszteciki, uszka, krokiety. Najczęściej są nadziewane grzybami z kapustą, lub samymi grzybami;

- śledzie w rożnej postaci, np. z grzybami, rodzynkami, śliwkami, z cebulą, olejem, w kształcie koreczków lub krojone;

- ryby. Choć wśród nich dominuje karp, niemałą popularnością cieszą się również inne gatunki, jak chociażby turbot czy szczupak. Przyrządzane i podawane są ryby w galarecie, faszerowane, pieczone lub smażone;

- łazanki i kluski z makiem lub kiszoną kapustą;

- kiszona kapusta gotowana z grochem lub grzybami;

- kompot z suszu;

- racuchy z jabłkami lub chałka.

W niektórych regionach podawana jest kutia, fasola ze śliwkami, pieróg lub kulebiak z kapustą, gołąbki z kaszą, 

O ile podczas kolacji wigilijnej nie spożywa się mięsa, to już w Święta Bożego Narodzenia siegamy po sprawdzone przepisy świąteczne i na stole pojawiają się m.in. pieczona gęś lub kaczka z jabłkami, pomarańczami, pieczone mięsa, pasztety, bigos, a na deser serniki, makowce, pierniki, keksy.

Niektóre z tych potraw z powodzeniem można przygotować nawet kilka tygodni wcześniej i zamrozić, jak na przykład uszka lub pierogi, krokiety. 

Teraz też jest ostatni dzwonek by nastawić ciasto na staropolski piernik, które musi dojrzewać 5-6 tygodni. Podobnie też pierniczki zaleca się przygotować wcześniej, żeby zdążyły zmięknąć przez Świętami. 

 

 -- Artykuł sponsorowany --

Pierogi z kominkami

W tym roku pierwszy raz zobaczyłam kominki! I nawet nazbierałam ich tyle, że można było zrobić pierogi i trochę ususzyć na zimę. Kominki są dość charakterystycznymi grzybami, trudno je pomylić z innymi - czarne lub ciemno szare, o kształcie przypominającym trąbkę lub kwiat milinu. Rosną w lasach liściastych w kępach, zazwyczaj w jednym miejscu znaleźć można kilkanaście kęp. Inne ich nazwy to lejkowiec dęty, wronie ucho, cholewka, trąbka, lejek. Nadają się na sos, farsz do krokietów lub pierogów, można z nich ugotować również zupę, aczkolwiek będzie ona miała ciemny kolor. Ja postawiłam na pierogi i chyba słusznie zrobiłam, bo smakowały bardzo dobrze;) 

Polecam również inne przepisy na potrawy z grzybami:

• Pasta grzybowa do słoików na zimę
• Placek po zbójnicku z sosem grzybowym
• Makaron z sosem grzybowym
• Kanapki z borowikami i jajkiem
• Zupa grzybowa z mrożonych grzybów
• Pęczotto z grzybami i boczkiem
• Uszka i pierogi z kapustą i grzybami

 

Pierogi z kominkami

Składniki:

ciasto:

• 3 szklanki mąki + do podsypywania
• 1 szklanka gorącej wody
• 0,5 łyżeczki soli
• 1 łyżeczka oleju

Przygotować ciasto: mąkę wymieszać z solą, wlać wodę, zagnieść gładkie ciasto, pod koniec dodając olej. Ciasto owinąć folią, odstawić na 30 minut.

nadzienie:

• 1 łubianka świeżych kominków (ok 3-4 litry)
  
• 2 cebule
• 2 ząbki czosnku 
  
• majeranek
• pieprz czarny
• sól
• smalec gęsi lub olej

Grzyby oczyścić, dokładnie opłukać z piasku. Włożyć do osolonej wrzącej wody, gotować ok 15-20 minut, aż będą miękkie. Odcedzić, pozostawić do ostudzenia. 

Cebulę pokroić w drobną kostkę, zeszklić na smalcu, dodać posiekany czosnek i przez chwilę razem smażyć. Grzyby drobno posiekać lub zmielić na maszynce do mięsa (ja zrobiłam z siekanych grzybów). Wymieszać z cebulą, doprawić do smaku majerankiem, pieprzem, solą. 

Ciasto rozwałkować, wycinać kółka, nakładać nadzienie i zlepiać brzegi. Pierogi wrzucić do wrzątku, gotować ok minuty od wypłynięcia. Podawać np. polane masłem i posypane szczypiorkiem albo z okrasą. 

Smacznego! 

Linzer cookies - historia i przepis

 

Kolejna porcja ciasteczek wyjechała z piekarnika. Tym razem upiekłam słynne Linzer cookies, czyli ciasteczka Linzer. Są to migdałowe ciasteczka przełożone dżemem - niby proste, a jakże pyszne! Nawiązują one do słynnego tortu (Linzer torte) z miasta Linz w Austrii. Tort ten przypomina raczej tartę - spód stanowi kruche orzechowe ciasto (z orzechów laskowych, włoskich lub migdałów), cynamon, skórka z cytryny, dżem z czerwonych porzeczek z charakterystyczną kratką na wierzchu. Najstarsza receptura tarty pochodzi z 1653 roku z książki kucharskiej Anny Margarity Sagramosa (książka nosi tytuł "Buech von allerley Eingemachten Sachen, also Zuggerwerckh, Gewürtz, Khütten und sonsten allerhandt Obst wie auch andere guett und nützlich Ding etc. Durch die Frau Anna Margarita Sagramosin, geborne Gräffin Paradeiserin, mit grossen Fleisß mühe arbeit wie unkosten, vil Jar nach einander zusamen, geklaubt und beschreiben lassen"). Księga została odkryta w 2005 roku, przedtem za najstarszy uważano przepis z 1696 roku, przechowywany w bibliotece wiedeńskiego ratuszu. Uważa się, że jest to najstarsze ciasto, którego nazwa pochodzi od konkretnego miasta.

I jak zwykle bywa w takich przypadkach, nie wiadomo, kto jest wynalazcą tego tortu: czy to wiedeński cukiernik o nazwisku Linzer, czy też frankoński mistrz Johann Konrad Vogel (1796–1883), który to w 1823 rozpoczął produkcję tego ciasta i spopularyzował go wśród mieszkańców Linz i okolicy. W 1856 roku Linzer tort zawędrował aż do Milwaukee w stanie Wisconsin w USA, gdzie austriacki emigrant malarz i kompozytor Franz Hölzlhuber z powodu braku środków do życia postanowił zająć się cukiernictwem i wypiekaniem słynnego ciasta Linzer. 

Istnieje kilka wersji ciasta: białe i brązowe, z masy marcepanowej, przełożone dżemem malinowym (jak np w Badenii). W każdej z wersji ważne jest, by dać ciastu odpocząć, żeby zmiękło od dżemu. 

Tak bardzo popularne szczególnie w okresie świątecznym Linzer cookies to kolejna wariacja na temat tortu (czy też tarty). Upiekłam je z dodatkiem mąki migdałowej, a do przełożenia użyłam dżemu truskawkowego, powideł jabłkowych z pomarańczą. Myślę jednak, że kwaskowaty dżem z czerwonych porzeczek pasowałby tu jeszcze bardziej. 

Linzer cookies

Składniki na (ok 40 sztuk):

• 120g masła
• 1 jajko
• 240g mąki
• 100g mąki migdałowej
• 100g drobnego cukru
  
• 0,5 łyżeczki proszku do pieczenia
• szczypta soli
• płaska łyżeczka cynamonu
• 0,5 łyżeczki skorki otartej z cytryny (lub kilka kropli esencji cytrynowej)
• do przełożenia: gęsty dżem lub powidła
• cukier puder

Wszystkie składniki powinny być w temperaturze pokojowej.

Masło utrzeć na puch z cukrem, dodać jajko ciągle ucierając. Wsypać mąkę z proszkiem, zmiksować, wsypać mąkę migdałową, cynamon i skórkę cytrynową, zmiksować do połączenia się składników. 

Z ciasto uformować 2 kule, każdą spłaszczyć, owinąć folią i włożyć do lodówki na min 1 godzinę. 

Schłodzone ciasto rozwałkować na grubość ok 3-5mm między dwóch arkuszy papieru do pieczenia, podsypując odrobinę mąki. Za pomocą foremek wycinać ciasteczka. Na połowie ciasteczek po środku wyciąć okienko. Ciasteczka ułożyć na blasze wyłożonej papierem. Wstawić do nagrzanego piekarnika, piec ok 7-9 minut w temp. 170stC. należy uważać, żeby ciasteczka nie przyrumieniły się zbyt mocno. maja pozostać jasne. 

Upieczone ciasteczka wyjąć z piekarnika, pozostawić do ostudzenia. 

Dżem podgrzać, żeby stał się płynny. Jeśli sam w sobie jest za rzadki, można zagęścić go dodając łyżeczkę pektyny, wymieszać  gotowa kilka minut. Dżem ostudzić, żeby nie był gorący. Na środku każdego ciastka wyłożyć pół łyżeczki dżemu, przykryć ciastkiem z dziurką, delikatnie docisnąć żeby ciasteczka się skleiły. Włożyć do lodówki do całkowitego ostudzenia dżemu. 

Gotowe ciasteczka posypać cukrem pudrem.

Smacznego!